Medisch casemanagement (MCM) is een patiëntgericht zorgmodel dat zorgverleners helpt bij de behandeling van patiënten met chronische aandoeningen door de kwaliteit van hun zorg te coördineren en te beheren. Patiënten krijgen een casemanager toegewezen die alle aspecten van hun zorg coördineert, van de communicatie met zorginstellingen tot het verstrekken van informatie en hulpmiddelen over de ziekte van de patiënt aan alle betrokkenen.
De vier fasen
De vier fasen van medisch casemanagement zijn screening, beoordeling, risicovermindering en planning.
Fase 1: Screening
De screeningsfase omvat het identificeren van patiënten die hulp nodig hebben bij hun medische zorg. Het kan het beoordelen van patiëntinformatie omvatten om te bepalen of de patiënt in aanmerking komt voor casemanagementdiensten, het beoordelen van zijn gezondheidstoestand en het bepalen of er preventieve maatregelen nodig zijn.
Fase 2: beoordelen
De beoordelingsfase van medisch casemanagement omvat het evalueren van de medische toestand van een patiënt en het opstellen van een zorgplan in overleg met de behandelend arts. Patiënten en hun artsen bespreken in deze fase de symptomen en de gewenste resultaten. Na de beoordeling worden patiënten ingedeeld in een van de drie categorieën van casemanagement: acute zorg (kortdurend), intermediaire zorg (middellangdurig) of langdurige zorg. Patiënten in de acute zorg krijgen voorrang en dienen zo snel mogelijk gezien te worden. Mogelijke behandelingen zijn medicatie, een operatie of fysiotherapie. Patiënten in de acute zorg worden doorgaans binnen enkele dagen na opname in het ziekenhuis ontslagen. Patiënten in de intermediaire zorg worden over het algemeen niet opgenomen in het ziekenhuis, maar hebben mogelijk wel hulp nodig bij dagelijkse activiteiten zoals wassen en eten. Zij verblijven waarschijnlijk voor langere tijd in dezelfde instelling en kunnen verwachten daar te blijven totdat hun toestand verbetert of ze naar een instelling voor langdurige zorg verhuizen. Patiënten in de langdurige zorg zijn doorgaans ouderen die mogelijk 24-uurszorg nodig hebben. Deze patiënten worden meestal opgenomen in een instelling en vervolgens overgeplaatst naar een verpleeghuis of gespecialiseerde woonvoorziening, afhankelijk van of hun toestand verbetert of verslechtert.
Fase 3: Risicovermindering
De risicoreductiefase van medisch casemanagement is bedoeld om patiënten met chronische aandoeningen te helpen hun gezondheid te beheersen en toekomstige ziekte-episodes te voorkomen. Het doel is om de algehele blootstelling van de patiënt aan risico's te verminderen, zoals het ontwikkelen van nieuwe infecties of het verergeren van bestaande aandoeningen. Patiënten worden tijdens de risicoreductiefase regelmatig gecontroleerd op eventuele bestaande aandoeningen. Ze kunnen ook preventieve medicijnen of therapieën voorgeschreven krijgen, zoals vaccins of antibiotica, die hun kans op ziekte kunnen verlagen. In sommige gevallen kunnen patiënten ook worden doorverwezen naar specialistische zorg, zoals fysiotherapie of logopedie.
Fase 4: plannen
De planningsfase van medisch casemanagement is een essentiële stap in het proces. Het helpt om de behoeften van de patiënt in kaart te brengen, een zorgplan te ontwikkelen en de samenwerking met andere zorgverleners te coördineren. Tijdens deze fase worden patiënten en hun familieleden vaak geïnterviewd om informatie te verzamelen over hun medische geschiedenis en huidige toestand. Deze gegevens worden vervolgens gebruikt om een plan op te stellen dat het beste aansluit bij de behoeften van de patiënt. Het kan ook nodig zijn om rechtstreeks te communiceren met zorgverzekeraars en overheidsinstanties. Al deze instanties hanteren specifieke richtlijnen waaraan moet worden voldaan om in aanmerking te komen voor vergoeding. De planningsfase kan veel tijd en moeite kosten, maar is essentieel om ervoor te zorgen dat patiënten de best mogelijke zorg krijgen.
Opleiding medisch casemanagement
Een medische casemanager heeft doorgaans een bachelordiploma in verpleegkunde, maatschappelijk werk of een ander gerelateerd vakgebied. Certificering van casemanagers is normaal gesproken niet vereist, maar sommige casemanagementprogramma's bieden certificering als extra voordeel. De belangrijkste kwalificatie voor een medisch casemanager is het vermogen zich in te leven in de patiënt en een naast familielid.
Casemanagement vaardigheden
Een medisch casemanager is een professional die patiënten helpt met hun zorgbehoeften door de communicatie met artsen en andere zorgverleners te beheren, afspraken te organiseren en te regelen, de voortgang van de patiënt te volgen en de zorg te coördineren. Ze kunnen ook betrokken zijn bij onderzoeksprojecten of patiëntenbelangenbehartiging. Daarnaast heeft een medisch casemanager communicatieve, organisatorische, patiëntenzorg- en onderzoeksvaardigheden nodig. Ze moeten in staat zijn om meerdere taken tegelijk af te handelen met oog voor detail en een scherp oog voor potentiële problemen. Een goede casemanager beschikt ook over uitstekende probleemoplossende vaardigheden en kan zich inleven in patiënten.
Werkervaring op de werkvloer
Medische casemanagers doen ervaring op met het werken met patiënten of hun families in een patiëntenzorgomgeving. Ze kunnen ook met patiënten samenwerken in onderzoekstudies of in een team dat nieuwe therapieën ontwikkelt. Sommige medische casemanagers werken ook met patiënten in een klinische onderzoeksomgeving. Ze helpen patiënten bij hun deelname aan studies door ondersteuning en advies te bieden, te helpen bij het bijhouden van studiemedicatie en resultaten, en patiëntbezoeken aan het onderzoekscentrum te regelen.
Certificeringen voor casemanagement
Veel programma's voor medisch casemanagement vereisen ook aanvullende certificering, zoals het certificaat van de National Association of Social Workers (NASW) of het Certified Case Manager (CCM)-certificaat.
National Association of Social Workers (NASW)
De NASW-certificering is een professionele kwalificatie die wordt toegekend aan personen die aan specifieke eisen voldoen en een geaccrediteerde opleiding hebben afgerond. Het kan hen helpen bij het vinden van werk in de geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en specifieke dienstverlening. Het NASW-certificeringsproces omvat het afronden van een geaccrediteerde opleiding, het behalen van een nationaal examen en registratie bij de NASW. Kandidaten moeten bovendien minimaal drie jaar werkervaring hebben in de sociale sector voordat ze de certificering kunnen aanvragen.
Gecertificeerd Casemanager (CCM)
Een gecertificeerd casemanager heeft een strenge training en certificering in casemanagement doorlopen. Zij kunnen leiderschap en vaardigheden bieden om de casussen te beheren van personen met een psychische aandoening, een verslaving of andere chronische aandoeningen. Ze zijn vaak het eerste aanspreekpunt voor mensen met een psychische aandoening en kunnen hen helpen toegang te krijgen tot noodzakelijke diensten en ondersteuningssystemen. Ze coördineren ook casussen met families, mantelzorgers, patiënten en andere medische professionals en kunnen samenwerken met andere instanties of non-profitorganisaties om casemanagementdiensten te verlenen.
Casemanagement versus zorgmanagement
Medisch casemanagement is een proces dat mensen met chronische ziekten of beperkingen helpt om zorgcoördinatie te ontvangen van verschillende zorgverleners. Casemanagement biedt ook cliëntgerichte informatie over hun aandoening, beschikbare opties en hulpmiddelen voor het beheren van hun gezondheidszorg. Medisch zorgmanagement is een vorm van patiëntgerichte communicatie die door ziekenhuizen wordt gebruikt om de patiëntenzorg in verschillende omgevingen te coördineren (bijvoorbeeld verpleegafdelingen, poliklinieken en thuiszorg). Zorgmanagement faciliteert de communicatie tussen de behandelaars van de patiënt, familieleden/verzorgers, ondersteunend personeel en administratief personeel binnen een instelling, zodat patiënten geïnformeerd kunnen worden over hun zorg, hulp kunnen krijgen bij het beheren van hun gezondheidszorg en in contact kunnen worden gebracht met beschikbare hulpmiddelen die hen kunnen helpen een gezonder leven te leiden.
Voordelen voor patiënten en familie
Het medisch casemanagementproces heeft bewezen de patiëntuitkomsten te verbeteren door het aantal onnodige bezoeken en ziekenhuisopnames te verminderen, de communicatie tussen patiënten en de juiste zorgverleners te verbeteren en patiënten te voorzien van gepersonaliseerde informatie. BioScan kan helpen bij het identificeren van mogelijke medische problemen die een patiënt ervaart en de medisch casemanager informatie verschaffen over de algehele gezondheid van de patiënt. De gegevens kunnen helpen bij het nemen van beslissingen over ondersteuningsmogelijkheden voor de patiënt en kunnen ook leiden tot het aanbevelen van aanvullende onderzoeken.