Zweten is een natuurlijk proces dat helpt bij het reguleren van de lichaamstemperatuur. Eccriene zweetklieren worden geactiveerd bij zowel warm als koud weer, wanneer het lichaam afkoelt of opwarmt. Deze klieren produceren zweet dat van het huidoppervlak verdampt, wat zorgt voor verkoeling in vochtige omstandigheden en verwarming in droge omstandigheden.
Apocriene versus eccriene zweetklieren
- Eccriene klieren, die meer dan 2 liter zweet per dag kunnen genereren.
- Apocriene zweetklieren, die zich alleen in bepaalde delen bevinden, hebben een dikke, dichtere en vettige afscheiding. Deze uitgescheiden stof komt vrij tijdens de puberteit of wanneer een persoon opmerkelijke emoties ervaart.
Hoe eccriene zweetklieren afkoelen
Naast een beschermende laag tegen gevaren en schadelijke bacteriën, is de huid ook verantwoordelijk voor het handhaven van een gezonde lichaamstemperatuur. Afhankelijk van de omgevingsomstandigheden en andere factoren, zoals lichaamsbeweging, heeft het lichaam verschillende strategieën nodig voor temperatuurregulatie.
Eccriene klieren en zweet
Het menselijk lichaam heeft ongeveer 3 miljoen zweetklieren, waarvan tot 50% eccriene klieren zijn. Een mens kan er wel 1.5 miljoen hebben, waarbij de meeste eccriene zweetklieren zich bevinden op de voetzolen, handpalmen en het voorhoofd. Deze klieren produceren een heldere vloeistof die voornamelijk bestaat uit water met kleine hoeveelheden ionen en andere elektrolyten. De vloeistof die door de eccriene klieren wordt geproduceerd, staat bekend als zweet. Zweet bestaat doorgaans voor 99% uit water en voor 1-2% uit opgeloste stoffen, waardoor een hypotone oplossing ontstaat.
De interne temperatuur van een mens ligt idealiter rond de 36 °C (98 °F). Om het lichaam af te koelen, worden eccriene zweetklieren geactiveerd in warme en koele omgevingen. Deze klieren produceren zweet dat van de huid verdampt, wat zorgt voor verkoeling in vochtige omgevingen en verwarming in droge omstandigheden. Het menselijk lichaam reguleert zijn temperatuur voornamelijk door de verdamping van zweet op de huid. Zweet bevat ook kleine hoeveelheden ureum, melkzuur en urinezuur. Dit zijn de belangrijkste bestanddelen van de zweetgeur. Een van de functies van eccriene zweetklieren is het produceren van een stof die vergelijkbaar is met lichaamsvocht, wat bijdraagt aan dit effect wanneer het in de lucht verdampt.
De meeste mensen beginnen te zweten wanneer hun huidtemperatuur ongeveer 30 °C bereikt. Zweet is van zichzelf volledig geurloos totdat het in contact komt met bacteriën op de huid. Deze bacteriën breken stoffen in het zweet af die een onaangename geur veroorzaken. De hoeveelheid zweet die iemand produceert, kan variëren afhankelijk van medische aanleg, leeftijd, geslacht, intensiteit van lichaamsbeweging en zelfs psychologische factoren. Wanneer deze zweetklieren actief worden, kunnen ze gemiddeld tussen de 0.5 en 2 liter zweet per uur produceren.
Eccriene zweetklierinfectie
Omdat deze klieren een grote hoeveelheid vocht afscheiden, zijn ze vatbaar voor infecties door micro-organismen, waaronder schimmels. Een infectie komt het meest voor wanneer de eccriene zweetklieren verstopt raken of niet goed functioneren. Als dit slechts op één plek op de huid gebeurt, kan het ongemakkelijk en zelfs pijnlijk zijn, met roodheid, zwelling, warmte en jeuk. Dit zijn tekenen van ontsteking. Als eccriene zweetklieren verstopt raken, kan dit leiden tot een ernstige infectie. Het kan resulteren in gezwollen bultjes onder de huid, die ontstaan als reactie op externe prikkels zoals warmte en zweet. Deze bultjes verschijnen op plekken die bedekt zijn met kleding, vooral op plekken waar de huid in direct contact staat met andere huid. Het begint meestal met één klier en verspreidt zich vervolgens naar andere klieren in hetzelfde gebied. Zodra ze geïnfecteerd raken, kunnen ze opzwellen en een gele of witte afscheiding produceren. Als een schimmelinfectie de oorzaak is, zal de huid na verloop van tijd barstjes vertonen en een branderig gevoel geven. Een infectie van de eccriene zweetklieren vereist dat de bron wordt aangepakt en dat het ongemak en de pijn die ermee gepaard gaan, worden verholpen.
Andere factoren
Sommige andere aandoeningen kunnen ook verband houden met de overproductie van zweet. Waaronder:
Hyperhidrose: Dit is overmatig zweten, meer dan nodig is voor een normale temperatuurregulatie. In de meeste gevallen treft dit het hele lichaam, maar in sommige gevallen kan het ook slechts één deel van het lichaam betreffen, zoals de handen, voeten, het gezicht of de oksels. Veel factoren kunnen dit verergeren, waaronder stress en warm weer. Hyperhidrose kan ook op willekeurige momenten gedurende de dag optreden.
Obesitas: Obesitas is niet alleen een probleem vanwege de daarmee samenhangende gezondheidsproblemen, maar kan ook overmatig zweten veroorzaken. De massa van obese mensen neemt exponentieel toe en draagt aanzienlijk bij aan hun warmteproductie.
Het zenuwstelsel: Ook letsel kan overmatig zweten veroorzaken. Dit kan het zenuwstelsel aantasten, hetzij door de structuur ervan te beïnvloeden, hetzij door ervoor te zorgen dat het niet goed functioneert. In deze gevallen werken de zweetklieren wel naar behoren, maar is er een verstoring in de communicatie met de hersenen.
Alcohol: Alcoholgebruik kan ook bijdragen aan overmatig zweten. Alcohol verhoogt rechtstreeks de activiteit van de eccriene zweetklieren en stimuleert de aanmaak van adrenaline, waardoor dit verergert.
Hyperthermie: Dit betekent dat de lichaamstemperatuur boven het normale bereik stijgt. Het is meestal het gevolg van blootstelling aan extreme hitte, maar sommige medicijnen kunnen er ook mee verband houden.
Medicijnen: Veel medicijnen kunnen ook zweten veroorzaken. Als uw patiënten merken dat ze zo veel zweten dat ze zich zorgen maken over hun medicatie, observeer ze dan goed en let op andere bijwerkingen. Overleg met de andere zorgverleners van uw patiënt om ervoor te zorgen dat de behandeling wordt voortgezet en het zweten tot een minimum wordt beperkt.
Stress: Stress van welke aard dan ook – fysiek, mentaal of emotioneel – kan de lichaamstemperatuur verhogen en transpiratie veroorzaken. Door stress veroorzaakt transpiratie kan aanzienlijk ongemak veroorzaken. Let bij het beoordelen van transpiratie bij een patiënt op eventuele andere factoren die hiermee verband kunnen houden, zodat u de patiënt betere zorg kunt bieden.
Kom in actie
Er zijn verschillende mogelijke acties die u uw patiënten kunt adviseren om overmatig zweten te bestrijden
Antiperspiranten/deodoranten – Dit is een van de meest gebruikte methoden om overmatig zweten tegen te gaan. Het werkt door ingrediënten te gebruiken die het vermogen van de zweetklieren om te zweten verstoren of blokkeren. Hoewel dit zeer effectief is, is deze optie niet voor iedereen geschikt. Deodoranten helpen alleen om onaangename geuren door zweet te neutraliseren, maar voorkomen zweten niet volledig.
Warme kleding – Voor mensen die last hebben van warmteontwikkeling, bijvoorbeeld door overgewicht, kan warme kleding een goede oplossing zijn. Warme kleding helpt namelijk actief om de lichaamswarmte vast te houden. Warme kleding bestaat meestal uit een volledig pak of een ondershirt dat je over je gewone kleding draagt.
Chirurgische opties – Wanneer alle andere behandelmethoden hebben gefaald, kan een operatie de meest betrouwbare optie zijn. Dit houdt meestal in dat een deel van de huid of de zweetklieren wordt verwijderd. Een operatie is de meest ingrijpende optie, dus u moet ervoor zorgen dat uw patiënt de risico's aankan. Het kan ook littekens achterlaten, wat de werking van de zweetklieren in de toekomst kan beïnvloeden.
Endoscopische thoracale sympathectomie (ETS) – Een chirurgische ingreep waarbij de signalen van de hersenen naar de zweetklieren worden onderbroken. Deze procedure kan worden toegepast bij mensen met hyperhidrose in slechts één klinisch gebied. De ingreep is bedoeld voor patiënten die overmatig zweten aan handen en voeten, zonder dat er sprake is van hyperhidrose.
Snelle beoordeling met behulp van BioScan
Iedereen zweet. Het is een natuurlijk en noodzakelijk proces dat we gebruiken om af te koelen als het te warm wordt. Zweten kan ook dienen om op te warmen als het te koud is. Wanneer de eccriene zweetklieren van iemand niet goed functioneren, kan dit leiden tot overmatig zweten of andere bijwerkingen die een oncomfortabel gevoel in de huid veroorzaken. Als u uw patiënten met problemen met de eccriene zweetklieren wilt helpen, is het belangrijk te weten hoe een goede diagnose kan leiden tot betere behandelopties die hun lijden verlichten en tegelijkertijd de zorgkosten verlagen. De eerste stap bij het diagnosticeren van problemen met de eccriene zweetklieren is inzicht krijgen in de oorzaak. Een grondig begrip van hoe iemand reageert op verschillende stressfactoren is de beste manier om verder te komen. Goede gezondheidszorg omvat het snel en efficiënt uitvoeren van een uitgebreide evaluatie met behulp van een instrument dat alle benodigde informatie verschaft.
Kies indien mogelijk voor niet-invasieve testprocedures, omdat deze minder risico's met zich meebrengen voor mensen die al last hebben van ongemakkelijke symptomen. BioScan is een moderne, niet-invasieve methode waarmee u de typische reacties op stressfactoren kunt beoordelen en testen. Het apparaat is goedgekeurd door de Amerikaanse FDA en maakt gebruik van een geavanceerd GRS-systeem (galvanische huidrespons) dat volledig draagbaar is en zelfs buiten uw kliniek kan worden gebruikt. Het is klein genoeg om in een kleine laptoptas te passen. Het installeren van het apparaat duurt slechts enkele minuten en kan op verschillende locaties worden gebruikt, zoals klinieken, thuis en op de werkplek. De BioScan werkt samen met een softwareapplicatie die op uw computer of laptop is geïnstalleerd. Deze applicatie presenteert een gedetailleerd rapport en een grafiek, zodat u hiermee een effectief behandelplan voor uw patiënt kunt opstellen.