Leefstijlkeuzes hebben een grote invloed op de gezondheid van de lever. Enkele van de belangrijkste veranderingen in uw leefstijl die u kunt doorvoeren om de leverfunctie te verbeteren, zijn een evenwichtig voedingspatroon, regelmatige lichaamsbeweging en het vermijden van overmatig alcoholgebruik. Begin met kleine aanpassingen in uw leefstijl; na verloop van tijd kunt u het risico op chronische problemen verkleinen.
Waarom de lever?
De lever is een van de essentiële organen in het lichaam. Hij helpt bij de verwerking van voedsel en houdt ons gezond door gifstoffen af te breken en afvalstoffen uit ons lichaam te verwijderen. De lever produceert ook bloedcellen, gal en eiwitten. Als de lever beschadigd is of niet goed functioneert, kan dit leiden tot gezondheidsproblemen zoals cirrose (een ernstige vorm van hepatitis). Wanneer er gifstoffen aanwezig zijn, verwijdert de lever deze uit het bloed en scheidt ze uit via urine of ontlasting. De lever helpt ook bij de synthese van nieuwe eiwitten ter vervanging van beschadigde eiwitten en speelt een rol bij het reguleren van de bloedsuikerspiegel. De lever filtert bloed en verwijdert gifstoffen, waaronder alcohol, medicijnen en andere chemicaliën. De lever produceert ook gal, die helpt bij de vertering van voedsel in de darmen.
Eten en drinken
Het is aangetoond dat verschillende voedingsmiddelen en dranken de levergezondheid bevorderen door middel van voeding. Een gezond dieet met fruit en groenten, volkorenproducten, bosbessen en visoliesupplementen is hierbij essentieel. Fruit en groenten zijn een goede bron van vitaminen en mineralen, waaronder antioxidanten die de lever kunnen beschermen. Ze bevatten ook vezels die de maag schoon en gezond houden. Volkorenproducten zijn een goede bron van voedingsstoffen zoals thiamine, niacine, foliumzuur, magnesium, kalium en zink. Magere zuivelproducten bevatten veel calcium en vitamine D.
Wat te vermijden?
Vermijd alcohol, cafeïne, roken en vrij verkrijgbare medicijnen om de leverfunctie te verbeteren. Alcoholgebruik kan de lever na verloop van tijd beschadigen. De lever is verantwoordelijk voor het afbreken en verwijderen van gifstoffen uit het lichaam, en alcohol kan ontstekingen en littekenweefsel in het orgaan veroorzaken. Deze schade kan leiden tot levercirrose, een ernstige aandoening. Alcoholmisbruik kan ook het risico op andere gezondheidsproblemen verhogen. Roken is een belangrijke oorzaak van leverproblemen. De nicotine in sigaretten veroorzaakt ontstekingen en schade aan de cellen waaruit de lever bestaat. Na verloop van tijd kan dit leiden tot cirrose (een permanent functieverlies), wat levensbedreigend kan zijn. Vrij verkrijgbare medicijnen kunnen de leverfunctie beïnvloeden, afhankelijk van het gebruik. Sommige vrij verkrijgbare medicijnen kunnen leverschade veroorzaken als ze in hogere doses of gedurende een langere periode dan aanbevolen worden ingenomen. Wanneer u vrij verkrijgbare medicijnen gebruikt, is het essentieel om met een arts te overleggen over het beste gebruik ervan en of er aanpassingen nodig zijn.
Geneesmiddelen en kruiden
Verschillende geneesmiddelen kunnen de lever ondersteunen. Deze medicijnen kunnen diverse aandoeningen behandelen en de algehele gezondheid van de lever verbeteren. Voorbeelden van dergelijke medicijnen zijn hepatitis C (HCV)-therapie, statines en foliumzuursupplementen. HCV-therapie is de meest effectieve manier om HCV te bestrijden. Het voorkomt dat het virus zich vermenigvuldigt en verspreidt in het lichaam. Statines zijn medicijnen die het LDL-cholesterol (het 'slechte' cholesterol) in het bloed verlagen. Er zijn diverse andere medicijnen die de levergezondheid kunnen bevorderen. Denk hierbij aan antibiotica, antivirale middelen en pijnstillers. Sommige medicijnen kunnen ook voor algemene gezondheidsdoeleinden worden ingenomen. Iedere situatie is uniek en de beste manier om de leverfunctie te verbeteren hangt af van de individuele symptomen en medische geschiedenis.
Kruiden die de lever kunnen helpen zijn onder meer bosbes, paardenbloem, kliswortel, venkelzaad, knoflookteentjes en gemberwortel:
Bosbes – Een kleine, blauwzwarte vrucht die groeit aan struiken van het geslacht Vaccinium. Bosbessen worden gewaardeerd om hun hoge gehalte aan antioxidanten en worden wereldwijd in diverse keukens gebruikt. De bladeren en stengels van bosbessen bevatten ook samentrekkende eigenschappen, die gebruikt kunnen worden bij huidaandoeningen zoals dermatitis herpetiformis of eczeem.
Paardenbloem – Een veelvoorkomend onkruid in de Verenigde Staten. Hij staat bekend om zijn penwortel, die wel 18 centimeter lang kan worden. Paardenbloemen worden door veel dieren en mensen als voedsel gebruikt. Daarnaast worden de wortels en bladeren van de paardenbloem gebruikt om thee, wijn en andere geneesmiddelen van te maken.
Kliswortel – Een plant die groeit in gematigde en koude klimaten over de hele wereld. De wortel wordt gebruikt in voedsel, medicijnen en cosmetica. Kliswortel wordt al eeuwenlang gebruikt ter verlichting van aandoeningen zoals artritis, eczeem, psoriasis en aambeien.
Venkelzaad – Een belangrijk ingrediënt in veel Italiaanse gerechten en kan gebruikt worden als smaakmaker of kruidenmiddel. Venkel is ook populair in de Midden-Oosterse keuken, waar het gebruikt wordt om gerechten een kruidige smaak te geven. Venkelzaad is vaak te vinden in kant-en-klare kruidenmengsels en specerijen.
Knoflookteentjes – Leden van de Allium-familie behoren tot het geslacht Ui. Knoflook is inheems in Zuid-Europa, Klein-Azië en Noord-Afrika. Het is een eenjarige plant die tot 1 centimeter hoog wordt en paarsgroene bladeren heeft die aan de bovenkant glad zijn en aan de onderkant kleine bultjes hebben. De knoflookbol bevat meerdere teentjes, die gepeld of in dunne plakjes gesneden kunnen worden.
Gember – Een meerjarige kruidachtige plant uit de gemberfamilie (Zingiberaceae). De plant wordt doorgaans 1-2 meter hoog en heeft een stevig, taps toelopend wortelstelsel. De bladeren zijn ovaalvormig, 2-8 cm lang en 0.4-1 cm breed, met gekartelde randen; ze zijn groen aan de bovenkant en dof geel of bruin aan de onderkant. De bloemen zijn klein en onopvallend, wit tot lichtroze, en groeien in pluimen van 10-15 cm lang en 5 mm breed.
Ashwagandha – Een populair kruid dat in de Ayurveda wordt gebruikt vanwege de leverondersteunende eigenschappen. Het kan de lever beschermen tegen schade veroorzaakt door overtollige gifstoffen en ontstekingen en het vermogen van de lever om het lichaam te ontgiften ondersteunen. Ashwagandha verbetert ook de bloedtoevoer naar de lever, wat een efficiënte werking bevordert. Daarnaast wordt aangenomen dat ashwagandha de productie van gal verhoogt, een belangrijke factor bij de ontgifting van de lever.
Vastend
Wanneer de lever correct werkt, kan deze verwerken en ontgiften. Vasten helpt ook de bloedsuikerspiegel en het cholesterolgehalte te verbeteren, waardoor het risico op hartproblemen wordt verminderd. Er zijn veel verschillende soorten vasten, waaronder intermitterend vasten en tijdgebonden voeding. Elk heeft zijn voordelen en moet worden aangepast aan het individu. Vasten kan de algehele gezondheid en het welzijn helpen verbeteren door risicofactoren voor hartproblemen te verminderen en de geestelijke gezondheid en cognitieve functie te verbeteren.
Gezond gewicht
Een gezond gewicht behouden is om vele redenen essentieel, maar een van de belangrijkste is dat het de leverfunctie verbetert. Het vetweefsel in de lever bevat gifstoffen en ontstekingsbevorderende stoffen die het orgaan na verloop van tijd kunnen beschadigen. Wanneer deze problemen zich voordoen, kan de lever voedsel niet goed verwerken, wat leidt tot gewichtstoename en nog meer gezondheidsproblemen. Obesitas is een belangrijke risicofactor voor levercirrose, de meest voorkomende leveraandoening. Mensen met cirrose hebben een grotere kans op chronische problemen dan mensen met een normale lever. Obesitas vergroot de kans op cirrose en maakt het herstel voor mensen met deze aandoening moeilijker.
Oefening verbetert de leverfunctie
Het is aangetoond dat lichamelijke activiteit het orgel helpt om gifstoffen te verwijderen en ontstekingen te verminderen. Lichaamsbeweging helpt ook om de aanmaak van gezonde bloedvaten te stimuleren, wat kan helpen het risico op het ontwikkelen van cirrose of ernstige andere leverproblemen te verminderen. Bovendien is aangetoond dat regelmatige lichaamsbeweging de algehele kwaliteit van leven verbetert door het stressniveau te verminderen en een betere geestelijke gezondheid te bevorderen.
Minder alcohol
Alcohol drinken kan schadelijke gevolgen hebben voor de lever. Bij overmatig gebruik kan alcohol de levercellen beschadigen en ontstekingen veroorzaken. Daarnaast kan regelmatig drinken leiden tot leververvetting. Minder alcohol drinken kan de leverfunctie verbeteren. Bij matig gebruik heeft alcohol minder schadelijke gevolgen voor de lever. Bovendien hebben mensen die met mate drinken over het algemeen een gezonder voedingspatroon en behouden ze vaker een optimaal gewicht, wat de levergezondheid ten goede komt. Alcohol drinken kan plezierig en sociaal zijn, maar het is belangrijk om te onthouden dat te veel alcohol een negatieve invloed kan hebben op de gezondheid.
Beschadigde of ongezonde lever
De meest voorkomende tekenen van een ongezonde lever zijn vermoeidheid, misselijkheid, braken, buikpijn, donkere urine en geelzucht. Andere symptomen kunnen zijn: verhoogde bloeddruk, veranderde eetlust, snel blauwe plekken krijgen of bloedingen, en duizeligheid bij het snel opstaan. Als een patiënt een van deze symptomen ervaart, is het essentieel om een onderzoek te laten uitvoeren om te bepalen of de lever hulp nodig heeft. Als de testresultaten afwijkend zijn, kan een arts medicijnen of kruiden voorschrijven of een ander behandelplan opstellen om de algehele conditie van de patiënt te verbeteren.
Chi stimuleren
Het stimuleren van de lever-chi kan de spijsvertering en de opname van voedingsstoffen verbeteren en ontstekingen in het orgaan verminderen. Lever-chi is een vitale energie die helpt bij het beheren en reguleren van de algehele gezondheid van het lichaam. Wanneer de lever-chi in balans is, kan het orgaan goed functioneren en efficiënt gifstoffen uit het lichaam verwijderen. Veel methoden, zoals qi gong, yoga en meditatie, kunnen worden gebruikt om de lever-chi te stimuleren. Verbeterde spijsvertering, betere opname van voedingsstoffen, minder ontstekingen in het orgaan en een algehele betere gezondheid zijn allemaal voordelen van het stimuleren van de lever-chi. Wanneer de chi in balans is, kan dit helpen stress te verminderen en een gezonde verbinding tussen lichaam en geest te bevorderen.
Complementaire geneeskunde
Complementaire geneeskunde kan op verschillende manieren gunstig zijn voor de lever. Kruidenpreparaten, zoals meidoorn en gember, blijken de leverfunctie te verbeteren door ontgifting te bevorderen en ontstekingen te verminderen. Daarnaast is aangetoond dat elektroacupunctuur ontstekingen kan verminderen en de bloedtoevoer naar de lever kan verbeteren. Tot slot kunnen voedingssupplementen zoals CoQ10 de levergezondheid bevorderen door schade door vrije radicalen te voorkomen of regeneratie na letsel te stimuleren. Kortom, complementaire geneeskunde kan veel voordelen voor de lever bieden, waaronder het verminderen van ontstekingen en het bevorderen van ontgifting. Een BioScan kan de lever ten goede komen door eventuele afwijkingen in het orgaan op te sporen die op een probleem kunnen wijzen. Een BioScan kan ook helpen bij het identificeren van lichaamsdelen die mogelijk door leverproblemen worden beïnvloed, zoals de galblaas en de alvleesklier. Als er tijdens een BioScan afwijkingen worden geconstateerd, kunnen aanvullende onderzoeken nodig zijn om de ernst van het probleem vast te stellen. Door ervoor te zorgen dat alle lichaamsdelen worden gecontroleerd, kunnen artsen bijdragen aan een veilig en gezond leven voor iedereen die onder hun zorg valt.